ỐNG ĐỰNG VÀ THẺ BÀI HÔ HÁT BÀI CHÒI

Bài chòi là loại hình nghệ thuật diễn xướng dân gian đặc sắc, nét văn hóa truyền thống gắn bó với cộng đồng cư dân miền Trung nói chung, Hội An nói riêng. Với hình thức độc đáo gồm chơi - đánh - hô - hát, một hội/đợt chơi bài chòi thường có 1 chòi trung và 9 hoặc 11 chòi, vật chơi là 1 bộ bài có 30 thẻ bài, được xếp thành 3 pho, pho Văn, pho Vạn, pho Sách, mỗi pho 10 con bài với các tên gọi dân dã như Tráng Hai (Nhì Bánh), Ba Bụng, Tứ Tượng, Ngũ Rún (Ngũ Rốn), Sáu Miểng (Sáu Ghe), Bảy Liễu (Bảy Dây), Tám Miểng, Chín Cu, Chín Gối, Ông Ầm thuộc pho Văn; Nhứt Trò (Học Trò), Nhì Bí, Tam Quăng, Tứ Móc (Tứ Gióng), Ngủ Trợt, Lục Trạng, Thất Vung, Bát Bồng, Cửu Chùa, Bạch Huê (Bạch Tuyết) thuộc pho Vạn; Nhứt Nọc, Nhì Nghèo, Ba Gà, Tứ Sách, Ngủ Trưa (Ngủ Dụm), Sáu Hột, Bảy Thưa (Bảy Hột), Tám Dây, Cửu Điều, Tứ Cẳng thuộc pho Sách..

Tại chòi trung tâm, có ống tre có đường kính khoảng 15cm, cao 25cm có đặt 30 thẻ bài nhỏ bằng tre. Mỗi thẻ bài nhỏ bằng tre đựng trong ống này có chiều cao 30cm, rộng 2cm, đầu trên bè ra để dán lá bài, đầu dưới vót nhọn. Ống đựng thẻ bài được treo cố định trên một cột tre ở giữa chòi trung tâm với tầm cao mà anh, chị Hiệu không thể nhìn thấy được quân bài nhưng có thể giơ tay bốc con bài. Nhìn thấy được tên con bài là Bạch Tuyết, Thái Tử, Ngũ dụm, Lá liễu, Đỏ mỏ...) thì anh (chị) Hiệu sẽ hô thai mô tả về tên gọi con bài đó, cuối cùng là xướng tên quân bài. Hô hết tên con bài này đến hô con bài khác, khi nào có người chơi trúng được 3 quân bài trong thẻ, nhận được 3 cây cờ thì hô tới rồi và anh, chị Hiệu sẽ dừng hô, kết thúc một hội chơi bài chòi.